COVİD-19 NEDİR? ÖNLEMLERİ NEDİR?

DR.YASEMİN ONGUN

19 Mart 2020 Perşembe 18:12

COVİD-19 NEDİR? ÖNLEMLERİ NEDİR?

COVİD-19 NEDİR? ÖNLEMLERİ NEDİR?

 COVİD-19:

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 31 Aralık 2019 tarihinde Çin’in Vuhan şehrinde nedeni bilinmeyen zatürre vakaları ile başlayan, dünya çapında yayılıp pandemiye yol açan, yeni Koronavirüs 2019(2019-nCoV)’ün yol açtığı  -COVİD-19- serüveninde nelere dikkat edelim sizlerle paylaşmak istiyorum.

Kısaca tanımlamak gerekirse yeni tip korona virüs solunum yolu enfeksiyonu yapan bir virüstür.

Hastalığın belirtileri nelerdir?

Herhangi bir üst solunum yolu enfeksiyon bulgusu vererek başlayabileceği için dikkatli olunmalıdır. Belirtileri birden başlayan yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı ve solunum sıkıntısıdır. Ancak şiddetli vakalarda zatürre, ağır solunum yetmezliği ve böbrek yetmezliği de yapabilmektedir. Ağır hastalanan ve ölen kişilerin büyük kısmı ileri yaştaki(65 yaş üstü), altta yatan hastalıklar(akciğer hastalıkları, organ yetmezlikleri, kanser, diyabet, bağışıklığı baskılayan hastalıklar) olan kişilerdir.

 COVİD-19 nasıl bulaşır?

 Hastalık esas olarak damlacık yoluyla bulaşmaktadır. Bulaşan direk hastaların öksürük, hapşırık yoluyla ortama yaydıkları damlacıklarla olabileceği gibi, bu damlacıklara diğer kişilerin elleri ile teması ve ellerini burnuna, ağzına ve gözleri ile temas etmeleri sonucu bulaşmaktadır. Ayrıca virüsün bulaştığı yüzeylerde de yaşayabildiği düşünülmektedir, dış ortama dayanma süresi henüz  bilinmemektedir.

Şu anki bilgilerimiz 2019-nCoV’nin gıdalarla(et, süt, yumurta, vb) bulaşmadığı söylenebilir.

Nasıl korunmalıyız?

Bence öncelikle dikkat edilmesi gereken konu hastalığın bulaşmasını minimalize edilmesidir. Hasta kişilerin evlerinden zorunlu kalmadıkça çıkmamaları, Hastalığın diğerlerinden daha savunmasız kişilere bulaşması ancak bu şekilde sınırlandırabilir. Dünya Sağlık Örgütü yakın zamanda yayımlanan makalesinde bu konu üzerinde durmaktadır.

 Artık hepimizin bildiği kurallar olsa da, söz konusu korunma tekniklerinden yine de kısaca bahsetmek istiyorum. Ellerimizi sık sık yıkamak önemli. Özellikle en az 20 sn parmak aralarımız ve bileklerimizi de içerecek şekilde yıkama yapmalıyız. El antiseptiği kullanabiliriz.  Ellerimizin yüzümüzle temasından kaçınmalıyız. Ellerimiz kadar burun mukozamızı ve boğazımızı sık sık suyla temizlemek de virüsun uzun süre bulunduğu mukozada kalmasını engelleyecektir.

Toplu yaşam alanlarından uzak durmalıyız. Hapşırma ve öksürme sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendillerle kapatılmalıdır.

Yakın temastan tokalaşma, sarılma gibi kaçınılmalıdır.

 Düzenli ve dengeli beslenme de çok önemli.

Ortak kullanım alanlarında ve hastalıklı bireyin temas alanlarının hijyeni de önemli bir konu. Temas alanlarının 1:100 sulandırılmış çamaşır suyuyla temizlenmesi önerilmektedir. Buna banyo ve tuvaletler de dahildir.

2019-nCoV enfeksiyonu tedavi edilebiliyor mu?

Bilinen kesin etkili ilaç ve aşısı şu anda yok. İnsan hücresine tutunduğu reseptörü bloke eden ajanlar ile ilgili çalışıldığı biliniyor.

Çin’deki zatürrelerde kullanılan anti viral ajanlar ( lopinavir/ritonavir ) var. Olumlu sonuçlar alındığı söyleniyor. Halen deneysel süreçte olduğu bilinen ilaçlar da var.

Peki hastalıkla ilgili yanlış bilinenler?

Şu sıralar hastalıkla ilgili çok fazla bilgi kirliliği mevcut. Bilim insanları tuzlu suyun hastalığın bulaşıcılığını engellemesi ile ilgili etkisi olmadığı, hatta tuz oranı yüksek olduğunda burun ve üst solunum yolu mukozasına hasar verebileceğini belirtmektedir.

Şunu biliyoruz ki belli hastalık ve risk grupları dışında (Kalp Damar Hastalıkları, Diyabet, Kronik solunum yolu hastalıkları, Kanser gibi) hastalık geçirilip, atlatılabiliyor. Son olarak, olası her türlü durumu hazırlıklı olmalıyız, fakat asla umutsuzluğa ve telaşa kapılmamalıyız. Bunu da ancak toplumda her bireyin bilinçlenmesiyle aşabileceğimizi düşünüyorum.

Sürekli doğru, bilimsel kaynaklardan bilgilenmeliyiz. Kaynak güvenirliğini kontrol etmeliyiz. Yanlış bilgilendirme en tehlikeli durum.

Yorumlar